Advertisements
jump to navigation

The iconic Oromo music star, singer, song writer and author of 5 books Daadhi Galaan murdered by unidentified gunman while on stage. February 15, 2019

Posted by OromianEconomist in Uncategorized.
Tags: , , , ,
trackback

Wellisaa fi barreessaa beekamoo Daadhii Galaan nama eenyummaan isaa ammaf hin adda hin baaneen rasaasan ajjeeffame. Biyyoon isatti haa salphatu. Maati isaaf saba Oromoo maaraaf rabbi jajjabeenya haa kennu.

Wellisaa Daadhiin Oromiyaa, godina Shawaa Bahaa aanaa Liiban Cuqqaalaa ganda Jaarraa Gooroo bakka Buuyyamaa jedhamutti haadha isaa Likkee Damissee fi abbaa isaa Galaan Wadaajoo irraa bara 1977 dhalate.

Wellisaa Daadhii fi jaallan isaa Gurraandhala 11 bara 2019 godina Shawaa Bahaa aanaa Liiban Cuqqaalaa magaalaa Ashuffeetti ebba hoteelatiif sirbarra turan. Haala kana keessatti dhukaasa nama ammaf hin beekamne irraa banameen lubbuun artiist Daadhii Galaan darbeera.

Wellisaa Daadhin sirboota aadaa, jaalalaa, kan qabsoo fi sabboonummaa Oromoo jajjabeessan viidiyoo fi sagaleedhan weellisee maxxansiisuun gumaachaa guddaa godha ture.

Wellisaa fi barreessaa Dhaadhiin kitaabota 5 inni barreessee maxxansee gummaache matadureen isaanii:

Aangoo sanyiin dhaalan

Numalee

Yaadannoo jaallanii

Liiban Liibiyaa taate

Boolla nugusa

Sirboota baaqqee fi albamootas gumaachuun guddina aartii Oromootif uf qussannaa malee hojjechaa ture.

Sirboota isaa hedduuf walaloo fi yeedaloo qopheessaa kan ture isuma mataa isaa ture.

Daadhin weellisaa, barreessaa, waloo fi yeedaloos qopheessaa ture.

Artiist Daadhiin seenaa qoratu malee hin barreessu, hin sirbu jedhu hiriyoonni dhiyeenyan isa beekan.

Advertisements

Comments»

1. OromianEconomist - February 17, 2019
2. OromianEconomist - February 17, 2019
3. OromianEconomist - June 6, 2019

‘Daadhii ajjeeses ta’ee kan ajjeesise hin hidhamne; hin adabamnes! Kana kan dhugoomsu ragaa tuulatu jira.’

Taliila Bulbula Tulluu

Ajjeechaa Art. Daadhii Galaan fi murtii kenname
(Yaada kana ji’a 2 dura barreessen ture; kan itti dabalame haala mana murtii qofa)
=================================
Dhimma kana adeemsa seeraa (mana murtii) tiif jecha irraa of qusannee haaluma isaa obsaan hordofaa turre. Amma dubbiin mana murtii eessaa kaatee eessatti akka xumuramte waan mirkanaa’eef dhugaa awwaalamuuf deemtu tana baraarun dirqama taate.
Dubbiin Akkana:
Daadhiin nama qabsoo Oromoo waggaa 20 oliif jireenya godhateedha. Baroota kana keessatti yoo xiqqaate yeroo 3 ol hidhaan dararameera (kan jala bultii Ayyaana Irreecha Harsadii bara baraan hidhamu osoo hin dabalatin) . Adeemsa qabsoo kana keessatti Daadhiin OPDO-warra abbaa garaa fi Nafxanyoota qarriffaa itti qaratan hedduu horateera. Keessayyuu kitaabni inni bara kana maxxansiise “Yaadannoo jaallanii” jedhu kan namoota Diddaa Gabrummaa bara 2009 keessa Aanaa Liiban Cuqqaalaatti wareegaman (namoota 29) tokko tokkoon maatii isaanii dubbisee maqaa fi haala itti ajjeefaman ibsuun barreesse du’a isaa kanaaf ka’uumsa ta’uusaa shakkii guddaatu jira.
Gurraandhala, 2,2011 Maqaa “ Eebba Hoteelaa” jedhuun (Hoteelli eebbaaf qophaa’es hin turre;hin jirus) namoonni jibba Oromummaatin machaa’an Daadhii harkatti galfatan. Turtii guyyaa 2 booda, Gurr. 4,2011, galgala xumura sagantaa irratti rasaasni shugguxii ‘fortoo’ keessaa baate, kan itti yaadamtee ogeessi ogummaadhaan qopheeffate laphee Daadhii argatte! Ogummaa cimaadhaan waan raawwatameef rasaasni tun Daadhiin jecha takkallee akka dubbatu carraa hin kennineef; achumaan liqimsite!
(Haala Waliigalaa fi Ka’uumsa taatee kanaa)
Siidaa Nabii (Siidaa Tulluu Cuqqaalaa irra jiru)– Ayyaana Yaadannoo Abbaa Odaa Nabeeti. Siidaa kana Sirni MUUDAA itti gaggeeffama. Waggaa 8 dura Siidaan sun caccabsamee akka badu taasifameera. Gocha kana kan raawwate Jiraattota achirra qubsiifaman ta’uu ummanni ragaa quubsaa qabna jedhanii osoo iyyanuu qaamni isaan dhagahu dhabame achumaan itti dhiifame.
Ayyaanni irreechaa iddoo hedduutti addaan citee ture, yeroo ammaa kana deebi’eera; kan Hora Tulluu Cuqqaalaa garuu hanga ammaatti hin danda’amne. Daadhiin hojiilee isaa kan sirbaa fi kitaabatin Seenaa Dachee tanaa fi hammeenya Sirnoota Abbaa Lafaa tuxxuqa. Fkn. Albama “ imimmaan hiyyeessaa” jedhuu fi Kitaaba “Bool’a Nugusa nyaatte” jedhu. Hojiileen kun warra sirna sana leellisan kanneen Cuqqaala jalaa fi gubbaa qubatanii jiran madeessun isaa hin oolle. Waan bara dhiyoo kana Dachee sanarratti raawwatames karaa barreeffamaatin dhugaa ifa baasuu eegalee ture. Fkn. Kitaaba “Yaadannoo Jaallanii…Liiban Liibiyaa taate”. Kunis warra caasaa mootummaa(Liiban Cuqqaalaa) fayyadamanii ummata keenya ficcisiisaa turanii ammas achuma keessa taa’anii jijjiirama kana maseensaa jiran yaaddessuu/rifachiisuu mallattoo hedduutu muul’ate. Fkn. Karoorri “eebba Hoteelaa” kuniiyyuu kan saganteeffame gaafa kitaaba kana eebbisiisu ture. “….Ganda Ashuffeetti Hoteela eebbisiisnu qabna waan ta’eef, artistoota bebbeekamoo dabalatte akka nuuf hojjattan barbaanna; kanaaf maallaqa ittiin nuuf hojjattan nutti himi…” Daadhinis “tole artistoota wajjin hojjadhu waliin mari’adheen isin beeksisa….” jedheen. Haala kanaan torbee tokkoon booda waliigalteerra gahamee turtii ji’a 1 keessatti qophichaaf(L/Cuqqaalaa, Ganda Ashuffee) dhaqan.
(Haala Adeemsa Qorannoo fi shira caasaa mootummaa)
1.Akkuma Ajjaachaan kun raawwatameen osoo wanti ta’e kun hin qulqullaa’in karaa waajjira poolisii Aanaa fi namoota “dhuunfaa” tokko tokkootin “rasaasa gammachuuf dhukaasameen TASA ajjeefame” jedhamee hatattamaan miidiyaan dabarfame.( Amma immoo yaada tasa jedhu kana dhiisanii nama dhuunfatu kallattiidhaan itti dhukaasee ajjeese jedhamee manni murtii nama Katamaa Raggaasaa jedhamutti murteesse)
2.Ajjeechaan kun erga raawwatamee booda turtii gara sa’aatii 10 oliif poolisiin qorannaadhaaf iddoo ajjeechaan kun itti raawwatame hin deemne.
3.Turtii hanganaa booda dhiibbaa uummataa fi qaama oliitin dirqamanii erga deemanii boodas nama tokkicha qofa (Abbaa Sagantichaa, Sintaayyoo Tsaggaayee ) qabanii gara waajjira poolisiitti geessan. Achii guyyaa 2 booda immoo namoota gara 15,17? jiraattota naannoo qabanii hidhan. Kana booda haalli qorannoo isaa walxaxaa taasifame.
4. Namoota hidhaman keessaa hedduun isaanii gonkuma kan shakkiin walitti hin dhufne. Kan uummanni shakkii guddaa irraa qabuu fi abbaa dhimmaa (abbaa qophichaa) warra ta’an dhiisanii namuma argatan walitti haran.
5.Aanaa irratti Namoonni ragaaf waamaman akkaataa itti filataman irratti shakkii guddaatu jira.
6.Koreen qorannoo dhimma kana qulqulleessuuf dhaabbate bu’aa qaronnoo isaanii ummataaf osoo hin ibsin(osoo hin xumurin) Gurraandhala 20/06/2011 achii jijjiiran.
Isaanis:
A. Inispeektar Girmaa Miidhaqsaa (Ajajaa Poolisii Aanaa Liiban Cuqqaalaa) gara Aanaa Lumeetti jijjiirame
B. itti A/Inispeektaraa Yaasin gara Aanaa Adaamaatti jijjiirame
C. Saajin Tolasaa (Hoogganaa kutaa qorannoo yakkaa) barnootaaf koollejjii deeme
7. Dhimmichi lafarra harkifachuu fi walxaxaa taasifamuun shakkii guddaa waan uumeef Ummanni Aanichaa Guraandhala 23/06/2011 magaala Adulaalaatti hiriira bahanii komii dhiyeeffatan. Bulchaa Aanaa kan ta’ee Obbo Darsuu_Kafanii gaafii ummataa fuudhee gaafa 26/6/2011 hooggansa Oromiyaa yaamee ummata akka mariisisu waadaa galee beellamaan ummanni nagaan addaan gale.
8. Gaafa 26/06/2011 Ummanni Aanaa Liiban Cuqqaalaa haaluma beellamni qabameen gaaffii haala ajjeechaa isaa irratti qabuu fi shira qorannoo gaggeeffamaa jiruu, akkasumas asumaan carraa kanatti fayyadamee rakkoo hamaa bulchiinsa gaarii irratti aanaan tuni qabdu karaa nagaatin gaafachuuf bahan, bulchitootni Go/Sh/Bahaa fi Aanaa ” Shaneetu duuba jira” jechudhaani ummatatti waraana ajajanii maatii Daadhii dabalatee namoota hedduu reebicha suukkaneessaa irratti raawwachiisanii bittinneessan.
9. Bitootessa 25, 2011 manni murtii namoota uummanni shakkii guddaa irraa qabu hunda “Yakkarraa Walaba” jechuun gadi dhiisudhaan nama Katamaa Raggaasaa jedhamu qofa “ragaan itti raggaasise” jedhamuun hidhaatti hambisee kunoo har’a murtii umurii guutuu itti murteesse.

(Adeemsa Mana Murtii fi Murtii)
1.Katamaa Raggaasaa osoo gara Adaamaa hin geeffamin dura warra kaan irraa adda baafamee guyyoota muraasaaf kophaa Magaalaa Mojoo (mana wayii?) geeffame. Maaliif? M.Murtii Go/Sh/ Bahaa Adaamaadha; Mojoo miti.
2.Warri himatame (kanneen ummanni shakkii guddaa irraa qabu) osoo qorannoon meeshaa hin taasifamini fi isaanuu osoo seera jala hin oolin himanni irraa cufame.
3.Ragaan ittisaa Caamsaa 14, 2011tti beellamamee kan ture yoo ta’u, iccitidhaan gaafa Caamsaa 13, 2011tti dhaggeeffatame. (akka namni xaddecharratti argamee hin hordofneef)
4.Dura “Rasaasa tasaatin rukutame” jechaa turanii amma immoo dhiibbaan uummataa jabaataa dhufee dhugaan ifatti dubbatamuu jalqabnaan “… kallattiidhaan itti yaadee shugguxidhaan ajjeese” jedhan. Diraamaa!!
5.Walumaagalatti kan Art. Daadhii ajjeeses ta’ee kan ajjeesise hin hidhamne; hin adabamnes! Kana kan dhugoomsu ragaa tuulatu jira. (waa hunda asirratti ibsuun barbaachisaa miti.) Gama mootummaatin dhimma kana irra deebi’ee qorannoo SIRRII gaggeessuf yoo fedhiin jiraate, rakkoon ragaa akka isa hin qunnamne abdii guutuun qaba!

4. OromianEconomist - June 6, 2019

Maatiin Daadhii Galaan maal jedhu?

Maatiin weellisaa Daadhii Galaan murtee darbe kanarraa gammachuu akka hin qabne BBC’tti himaniiru.

“Namoonni Daadhii achitti waamanii akka ajjeefamu taasisaniifi kanneen biroo ajjeechaa kana keessaa harka qaban nagaan mana isaanii taa’aa jiru” jechuun obboleettiin isaa Birtukaan Galaan imimmaaniin BBC’tti dubbatteetti.

“Takkaa maatii isaaf jedhee hin jiraanne, uummata Oromoof jedhee osoo olii gadi kaatu ajjeefame, [ajjeechaan isaa] sirriitti qoratamee ifa ta’uu qaba ture” yaada jedhus qabdi.
https://www.bbc.com/afaanoromoo/oduu-48531119


Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: